Hazır araç mı, boş sohbet kutusu mu? Neden ikisini de yapıyoruz

Yapay zeka ile çalışırken sohbet mi, hazır araç mı? Boş bir sohbet kutusu neredeyse her şeyi yapabilir, ama senin söylemeyi unuttuğun şeyi soramaz. Hazır bir araç o soruları baştan sorar: Excel'in Türkçe mi, masal kaç yaşındaki bir çocuk için, tabloların adı ne? Bu yüzden Eflatun'da ikisini de yapıyoruz. Tekrar eden ve ayrıntısı belli işlerde araç, tek seferlik ve biçimi belirsiz işlerde sohbet daha iyi sonuç verir.

Gördüğümüz şey

Yapay zekâdan işe yaramayan bir cevap geldiğinde sebep çoğu zaman sorudadır: bilgi eksiktir. "Bana KDV formülü yaz" diyen kişi Excel'inin Türkçe mi İngilizce mi olduğunu söylemez. Türkçe Excel'de işlev adları ve ayraç farklıdır; İngilizce bir formülü Türkçe Excel'e yapıştırınca hata alır.

Sohbet kutusu bu bilgiyi sormayabilir; tahmin eder. Tahmin tutarsa sorun yok. Tutmazsa kişi cevabın yanlış olduğunu düşünür, oysa eksik olan soruydu. Aynı istemin neden farklı sonuç verdiğinin bir kısmı da budur: araç eksik bilgiyi her seferinde farklı doldurur.

Hazır araç neyi farklı yapar?

Hazır araç, o işte sonucu değiştiren bilgileri bir form olarak baştan sorar. Excel formül uzmanı önce Türkçe mi İngilizce mi Excel kullandığını sorar ve işlev adını da ayracı da ona göre yazar. Çıktıda yalnız formül değil, hücre adresi, örnek tablo, adım adım açıklama ve sık yapılan hatalar gelir.

Aynı düşünce öbür araçlarda da var. SQL sorgu yazıcı veritabanının türünü ve tablo yapısını ister; yapıyı vermezsen tablo ve sütun adlarını kendisi uydurur. Masal anlatıcısı çocuğun yaşını, adını ve vermek istediğin değeri sorar; aynı konu dört yaşındaki ve on yaşındaki bir çocuk için başka bir masaldır. Formun her alanı, bir sohbette çoğu kişinin yazmayı unuttuğu bir bilgidir.

Çıktının biçimi de sabittir. Bir masal her seferinde kitap sayfası düzeninde, sonunda bir ders ve iki soruyla gelir. Bir matematik çözümü her seferinde sonuç, adımlar, sağlama, sık hata ve benzer soruyla gelir. Sohbette bu biçimi her seferinde sen istemek zorundasın.

Neden yine de sohbet var?

Sohbet, biçimi önceden belli olmayan işler için vardır. Bir e-postanın tonunu tartışmak, bir fikri birkaç tur geliştirmek, hiçbir araca uymayan tek seferlik bir soru. Form bu işlerde engeldir; sohbet esnektir. Hazır araç yalnız kendi işini yapar, sohbet ise işin ne olduğunu birlikte bulmana izin verir.

Bu yüzden ikisini birbirinin rakibi olarak görmüyoruz. Bizim ölçümüz şu: bir iş sık tekrar ediyor ve sonucu değiştiren bilgiler belliyse ona bir araç yapılır. Değilse sohbet onun evidir.

Karşı görüş ve cevabımız

"Zaten iyi yazarsam sohbet de aynı sonucu verir" diyenler haklı. Excel'inin Türkçe olduğunu, tablonun hangi sütunda ne tuttuğunu ve istediğin biçimi yazarsan sohbet de iyi bir formül verir. Aracın farkı, bunu senin hatırlamana bırakmamasıdır. İstem yazmayı bilen biri için fark küçük, bilmeyen biri için büyüktür.

Aracın bir bedeli de var: yalnız tasarlandığı işi yapar. Excel aracı sana bir masal yazmaz. İşin araca uymuyorsa zorla sığdırma; sohbete geç.

Bunun senin için anlamı

Önce işine uyan bir araç var mı bak. Araçlar araçlar sayfasında işe göre dizili; aradığını bulmanın yolu destek sayfamızdaki doğru aracı bulmak yazısında. Bir araç varsa formu eksiksiz doldur; boş bıraktığın her alan, aracın tahmin edeceği bir bilgidir.

Araç yoksa sohbette aracın soracağı soruları kendin cevapla: kim için, hangi ortamda, hangi biçimde, hangi kısıtla. İyi bir istemin parçalarını iyi prompt nasıl yazılır yazısında anlattık. Excel için örnek istiyorsan Excel formülünü tarifle yazdırmak yazısında iyi ve kötü tarifleri yan yana koyduk.