Öğretmenler için yapay zekânın en verimli kullanımı, bir konuyu birkaç farklı materyale çevirmektir. Tek bir konu seç, örneğin kesirler. Bir masal aracına konuyu yaz, sınıfa okunacak kısa bir hikâye al. Bir matematik aracına örnek soruyu ver, adım adım çözüm ve benzer bir soru al. Bir video özetleyiciye ders videosunu ver, ana noktaları al. Üçünü de sınıfa götürmeden önce oku ve düzelt.
Bir konudan neden üç materyal?
Bir konuyu üç ayrı yoldan anlatmak, farklı öğrencilere ulaşmanın en eski yoludur. Hikâyeyle öğrenen bir çocuk masalı hatırlar, adımla öğrenen bir çocuk çözümü, dinleyerek öğrenen bir çocuk videoyu. Yapay zekâ bu üç materyalin taslağını dakikalar içinde verir; öğretmenin işi taslağı sınıfına göre düzeltmektir.
Örnek konu olarak dördüncü sınıf kesirlerini aldık. Her aracın ne istediğini ve ne verdiğini aracın kendi sayfasından aktarıyoruz. Aracın çıktısını değil çıktının biçimini gösteriyoruz; senin konunda çıkan metin farklı olacak.

Konuyu masala nasıl çevirirsin?
Masal aracına konuyu tek cümleyle yazarsın, yaşı seçersin ve vermek istediğin değeri söylersin. "Bir pastayı arkadaşlarıyla eşit paylaşmaya çalışan bir tavşan" kesirleri hikâyeye çevirir. Araç kitap sayfası düzeninde bir masal yazar, sonuna bir ders ve iki soru ekler; okuma süresini de gösterir.
Masal anlatıcısı aracında çocuğun adını yazma alanı var; ev için güzel bir özellik. Sınıfta ise gerçek bir öğrencinin adı yerine bir sınıf karakteri uydur: "Pıtırcık" gibi. Masalın sonundaki iki soru sınıf tartışmasını başlatmak için hazırdır. Usta kademe karakterin isteği ve engeliyle daha kurgulu bir masal yazar ve dersi vaaz etmez.
Masalı okumadan önce bir kez baştan sona oku. Konuyla ilgili bir yanlışlık, yaşa uygun olmayan bir kelime ya da sınıfındaki bir çocuğu üzebilecek bir ayrıntı varsa düzelt. Masalın yapısını çocuğa uyku masalı yazısında anlattık.
Çözümü nasıl ders malzemesine çevirirsin?
Matematik aracına soruyu metin olarak yazarsın; araç sonucu, adım adım çözümü, sağlamayı, sık yapılan hatayı ve benzer bir soru verir. Öğretmen için en değerli iki parça sık hata ve benzer sorudur. Sık hata tahtada konuşulacak konudur; benzer soru ödev ya da sınıf çalışmasıdır.
"Bir pastanın dörtte üçünü yiyen Ali'ye ne kadar kaldı?" gibi bir soruyu matematik çözücüye yaz. Verileni ve isteneni ayrı yaz, birimi belirt; bir şekil varsa sözle tarif et. Araç fotoğraf almaz, soruyu yazman gerekir. Aynı soruyu farklı sayılarla birkaç kez isteyerek bir çalışma kâğıdı oluşturabilirsin.
Her çözümü ve her benzer soruyu kendin çöz. Araç yanlış yapabilir; özellikle sözel problemlerde soruyu yanlış anlayabilir. Çözümü öğrenciye adım adım okutmanın yolunu matematik sorusunu adım adım çözdürmek yazısında anlattık.
Ders videosunun özetinden ne çıkar?
Video özetleyiciye bir YouTube bağlantısı verirsin; araç videonun altyazısını okur ve ana konuyu, önemli noktaları ve çıkarımları yazar. Özeti kopyalayabilir ya da dosya olarak indirebilirsin. Öğretmen için bu, bir ders videosunu sınıfa göstermeden önce içeriğini hızla görmenin ve ders notu çıkarmanın yoludur.
YouTube video özetleyici konuşması olan videolarda iyi çalışır. Müzik klibi ya da konuşmasız animasyonda altyazı olmadığı için özet çıkmaz. Özet videonun yerini tutmaz; öğrencilere izletmeden önce videoyu kendin izle. Özetten ders notu çıkarma yöntemini YouTube dersini özetle çalışmak yazısında anlattık.
Sınıfa götürmeden önce neyi kontrol etmelisin?
Her materyal için dört şeyi kontrol et. Konu doğru mu, bir bilgi yanlışı var mı? Dil ve kelimeler sınıfının yaşına uygun mu? Hiçbir çocuğu dışlayan ya da üzen bir ayrıntı var mı? Materyalde gerçek bir öğrencinin adı ya da bilgisi var mı? Dördüne de "tamam" demeden materyali sınıfa götürme.

Öğrenci bilgisi konusu ayrıca önemli. Bir aracın kutusuna öğrencinin adını, notunu ya da ailesine dair bir bilgiyi yazmak, o bilgiyi bir hizmete vermek demektir. Materyalleri genel tut; öğrenciye özel geri bildirimi kendin yaz. Okulunun ya da bakanlığın yapay zekâ kullanımıyla ilgili bir kuralı varsa onu izle.
Sıradaki adım
Önümüzdeki haftanın konusunu seç. Masal anlatıcısı ile konuyu bir hikâyeye çevir, matematik çözücüden bir çözüm ve iki benzer soru al, konuyla ilgili bir ders videosunu özetlet. Üçünü kontrol listesinden geçir. Bir hafta sınıfta dene ve hangisinin en çok işe yaradığını not et.
- öğretmen
- öğrenme
- masal
Eflatun ekibi
Akademi ekibi — yapay zekayı herkes için anlaşılır kılmak üzere yazıyor.



