Bir iş fikrini sınamak için sunum değil, üç soru gerekir. Kim: bu fikir hangi tek kişinin hangi anını kolaylaştırıyor? Neden şimdi: o kişi bugün bu işi nasıl yapıyor ve neden bugün değişsin? Neden sen: bu işi senin yapmanı öbürlerinden ayıran ne? Üç soruya net cevap veremeyen fikir henüz bir fikir değildir, bir heves. Bu kötü bir haber değil; hevesi fikre çeviren şey tam da bu üç sorudur.
Gördüğümüz şey ne?
Fikirlerin çoğu "herkes için" diye başlar ve tam orada biter. "Herkes için bir uygulama" cümlesi hiç kimse için demektir, çünkü herkes için olan şeyin ilk müşterisi yoktur. Tek bir kişi tarif edildiğinde fikir birden somutlaşır: "Mahalle bakkalı, akşam kapanışta hangi ürünün bittiğini defterden bakarak bulan kişi." Bu cümlede müşteri, an ve sıkışma vardır.

İkinci gözlem: bugünkü çözüm hep vardır. Excel, defter, bir mesaj grubu, komşuya sormak. Fikrini "rakip yok" diye savunan kişi bugünkü çözümü görmüyordur. Rakip, insanların bugün ne yaptığıdır ve çoğu zaman bedavadır. Fikrin o bedava çözümden ne kadar iyi olduğu, tutup tutmayacağını belirler.
Neden böyle düşünüyoruz?
Girişim tavsiyesi vermek bizim işimiz değil ve kimsenin fikrinin tutacağını söyleyemeyiz. Yapabileceğimiz şey, fikri dürüst bir elemeden geçirmektir. İş fikri analizi aracı fikri beş eksende puanlar, her puanın gerekçesini yazar, güçlü ve zayıf yanları sıralar, ilk müşterilerin kim olduğunu ve ilk otuz günde ne yapılacağını söyler. Sayfadaki ilk örneğin gerçek skor kartı şunu gösteriyordu: sorun güçlü, para modeli zayıf. Bu, "yapma" demek değildir; "önce para modelini çöz" demektir.
Araç burada: girişim fikri analizi. Üslubu seçersin: yumuşak, dürüst ya da acımasız. Puanlar aynı kalır, değişen sana nasıl söylendiğidir. Usta kademesi rekabet haritasını ve para modeli seçeneklerini ayrıntılandırır, en riskli varsayımı adıyla söyler ve nasıl test edileceğini yazar.

Karşı görüş ve cevabımız
"Bir araç benim fikrimi nereden bilsin?" Bilmez ve bilmek zorunda da değil. Aracın işi fikri onaylamak değil, fikrin içindeki varsayımları görünür kılmaktır. "İnsanlar bunun için para öder" cümlesi bir varsayımdır ve en riskli olanı çoğu zaman budur. Araç bu varsayımı adıyla söyler ve nasıl sınanacağını yazar: on kişiye sor, beşine ön satış yap, birine yaptır. Sınamayı sen yaparsın.
"Ya araç yanılıyorsa?" Yanılabilir, özellikle senin bilip yazmadığın bir şey varsa. Bu yüzden tarife bugünkü çözümü ve tek kişiyi yaz. Ne kadar somut yazarsan puan o kadar anlamlı olur. Yine de son karar puana değil, otuz günlük planı uygulayınca gördüğün şeye dayanır.
Bunun senin için anlamı ne?
Fikrini kimseye anlatmadan önce üç soruyu yaz. Cevaplayamadığın soru, önce çalışılacak yerdir. Sonra fikri araca üç cümleyle ver: ne yapıyor, kim için, nasıl para kazanıyor. Skor kartında en düşük ekseni bul ve otuz günlük planın ilk maddesini oraya ayır. "Yapma" ya da "önce şunu çöz" cevabı bir kayıp değil, aylarını kurtaran bir kazançtır. Çoğu iyi girişim, ilk fikrin elenmesinden sonra gelen ikinci fikirdir.
Fikir bir yazılım içeriyorsa ilk küçük parçayı yazdırırken doğru tarifi kod yazdırırken doğru tarif yazısında anlattık.
- girişim
- iş
- bakış
Eflatun ekibi
Akademi ekibi — yapay zekayı herkes için anlaşılır kılmak üzere yazıyor.



