Evdeki malzemelerle ne pişirileceğini bulmanın iki yolu var: dolabın fotoğrafını çekmek ya da malzemeleri yazmak. İkisi birden en iyisidir. Fotoğraf görüneni yakalar, liste görünmeyeni tamamlar. Araç, künyesiyle bir tarif verir: süre, kaç kişilik, zorluk, kullanılan malzemeler ve eksik olanlar. Eksik listesi, en çok işine yarayacak parçadır.
Fotoğraftan tarif nasıl çıkar?
Araç, dolap fotoğrafındaki tanınabilir malzemeleri listeler ve onlardan yapılabilecek bir tarif kurar. Domates, yumurta, peynir, yeşillik gibi açıkta duran ve biçimi belli malzemeler kolayca tanınır. Tarif, süre, kişi sayısı ve zorlukla birlikte gelir. Kullanılan malzemelerin yanında eksik olanlar da ayrı yazılır.

Bu yöntemin gücü hız, zayıflığı görüş alanıdır. Araç yalnız gördüğünü bilir. Kapalı bir kabın içindeki dünkü yemeği, dolabın arkasındaki soğanı ve tezgâhtaki pirinci görmez. Bu yüzden fotoğrafı tek başına değil, kısa bir listeyle birlikte kullanmak gerekir.
Fotoğraf mı, liste mi?
İkisi birden en iyisidir, ama tek birini seçeceksen listeyi seç. Liste, dolabın dışındaki malzemeleri de kapsar: kilerdeki bakliyat, tezgâhtaki soğan ve sarımsak, dondurucudaki tavuk. Ayrıca miktar yazabilirsin: "iki yumurta, yarım paket peynir" gibi. Fotoğraf miktar söylemez.
Liste yazarken sayarak yaz. "Biraz sebze" yerine "patlıcan, biber, domates" de. Kısıtını da söyle: vejetaryen, glutensiz, fırın yok, yarım saatim var, çocuk için. Bu tek cümle, gelen tarifin işine yarayıp yaramayacağını belirler. Araç burada: dolapta ne var.
Fotoğraf çekerken neye dikkat etmeli?
Dolap fotoğrafı için üç kural yeter: kapağı tam aç, rafları net göster, önde duran şeylerin arkadakileri kapatmasına izin verme. Buzdolabının kendi ışığı genellikle yeterlidir, ama mutfak ışığını da aç. Telefonu dolabın tam karşısında ve raflara paralel tut.

Kapalı kapları ve poşetleri fotoğraftan önce aç ya da adlarını listeye yaz. Etiketli paketler çoğu zaman tanınır, etiketsiz kavanozlar tanınmaz. Bir de dolabın tamamını tek kareye sığdırmaya çalışma, iki rafı yakından çekmek bütün dolabı uzaktan çekmekten iyidir.
Gelen tarif nasıl değerlendirilir?
Tarifi okumadan önce künyeye bak. Süre elindeki zamana uyuyor mu, kişi sayısı sofrana yetiyor mu, zorluk seviyesi bu akşam için uygun mu. Sonra eksik malzeme listesine bak. Eksik tek bir malzemeyse ve onsuz da olacaksa devam et. Eksik üç dört malzemeyse o tarif aslında senin dolabının tarifi değildir.
Tarifin özet cümlesindeki bir kelimeyi değiştirerek tarifi yenileyebilirsin. "Fırında" yerine "tavada", "acılı" yerine "sade" gibi. Her yenileme yeni bir üretimdir. Tarif her zaman bir öneridir. Pişirme süresi ocağına, tuz damak tadına göre değişir. İlk denemede tarifi olduğu gibi uygula, ikincisinde kendine göre ayarla.
Araç nerede yanılır?
Araç dört durumda yanılır ve bunları bilmek boşa tarif almanı önler. Benzer görünen malzemeleri karıştırabilir: maydanozla kişnişi, yoğurtla labneyi. Miktarı bilemez, tek domatesle bir tencere yemek önerebilir. Bozulmuş malzemeyi ayırt edemez, o senin gözüne kalır. Kültürel ve dinî kısıtları sen söylemezsen bilmez.
Bu yüzden özellikle alerji ve beslenme kısıtlarında araca değil kendine güven. Fıstık alerjisi olan biri için tarif alıyorsan bunu açıkça yaz ve gelen tarifin malzeme listesini kendin de kontrol et. Araç bir mutfak arkadaşıdır, bir diyetisyen ya da doktor değil.
Sıradaki adım
Bu akşam dolabı aç, rafları çek, yanına beş malzeme ve bir kısıt yaz. Gelen tarifin künyesine ve eksik listesine bak. İşe yararsa pişir, yaramazsa bir kelimeyi değiştirip yeniden iste. Fotoğraf çekmeyi kolaylaştıran ışık ve kadraj kuralları telefonla ürün fotoğrafı yazısında da geçerli.
- mutfak
- ev
- tarif
Eflatun ekibi
Akademi ekibi — yapay zekayı herkes için anlaşılır kılmak üzere yazıyor.



