Domates yaprağı neden sararır? Fotoğrafla ön teşhis, uzmana ne zaman

Domates yaprağı sararıyorsa önce hangi yaprakların sarardığına bak. Alttaki yaşlı yapraklar hafifçe sararıyorsa ve bitki yukarıda sağlıklı büyüyorsa bu çoğu zaman normaldir. Sararma yeni yapraklara çıkıyorsa, lekeli ya da halkalıysa, yaprak kıvrılıyorsa bir sorun var demektir. Sebep sulama, besin, mantar ya da böcek olabilir. Bunu ayırt etmenin en hızlı yolu, tek bir hasta yaprağa yakından bakmaktır.

Sararma nerede başladı?

Sararmanın yeri, sebebin ilk ipucudur. Alt yapraklardan başlayıp yukarı çıkan, lekesiz ve düzgün bir sararma çoğu zaman azot eksikliğine ya da fazla sulamaya işaret eder. Yeni yapraklarda damar arası sararma başka bir besin eksikliğini düşündürür. Tek taraflı sararma ve solma, kökten gelen bir soruna işaret edebilir ve bu en dikkat gerektiren durumdur.

Yaprak yalnız sarımsa ve leke yoksa önce sulamayı ve gübreyi gözden geçir. Yaprakta leke, halka ya da tüylenme varsa mantar ya da böcek olasılığı öne geçer. Sararmayla birlikte yaprak kıvrılıyorsa aşırı sıcak, düzensiz sulama ya da bir zararlı düşünülür.

Lekeler ne anlatır?

Lekenin biçimi, rengi ve kenarı sebebi anlatır. İç içe halkalı kahverengi lekeler erken yanıklık için tipiktir ve alt yapraklardan başlar. Beyaz unsu bir tabaka küllemeyi düşündürür. Yaprağın altında tüylü bir tabaka mildiyö olabilir. Yaprağın üstünde küçük soluk noktalar ve altında minik hareketli noktalar örümcek ya da yaprak biti gibi bir zararlıya işaret eder.

Bu yüzden yaprağın altına bakmak şarttır. Mildiyö tüylenmesi, kırmızı örümcek ve yaprak biti yaprağın altında durur. Üstten bakınca yalnız sonucu, yani sararmayı görürsün, sebebini görmezsin. Bir yaprağı üstten ve alttan olmak üzere iki kare çek.

Yaprak fotoğrafı nasıl çekilir?

Bitki fotoğrafında en sık yapılan hata, bir avuç yaprağı uzaktan çekmektir. Lekenin kenarı, halkası ve rengi ancak yakından ayırt edilir. Hasta yaprağı karenin ortasına al ve telefonu yaklaştır. Flaş kullanma, çünkü flaş yaprağın parlak yüzeyinden yansır, rengi soldurur ve külleme tabakasını görünmez yapar. Gölgede ya da bulutlu havada çek.

Üç kare yeter: hasta yaprağın üstü, altı ve bitkinin bütünü. Bütün kare, sararmanın alttan mı yukarıdan mı başladığını gösterir. Dosya JPG, PNG ya da WEBP olabilir ve en fazla 10 MB olmalıdır.

Fotoğraftan ön teşhis nasıl alınır?

Fotoğrafı bitki doktoru aracına yüklersin, adını mı merak ettiğini yoksa hasta mı diye baktığını seçersin ve gördüklerini iki cümleyle yazarsın: ne zaman başladı, nasıl suluyorsun, gübre verdin mi. Rapor bitkinin adını, yöresel adlarını, belirtinin adını, çareyi ve bakımı tek belgede verir. Not her iki kademede okunur; Usta kademesi onu ayırıcı tanı için kullanır.

Araç burada: Bitki Doktoru. Açık olalım: rapor bir ön ayırt etme listesidir, kesin teşhis değildir. Aynı belirtiyi birden çok sebep verebilir ve fotoğraf toprağı, kökü ve sulama alışkanlığını göstermez. Rapor "sırayla ne yapman gerektiğini" yazar. Sırayı bozma: önce en olası ve en zararsız çareyi dene, sonra bir hafta izle.

Evde ne yapılabilir?

Sebebe göre yapılacak ilk işler basittir ve ilaç gerektirmez. Fazla sulamada toprağın üst iki parmağı kuruyana kadar bekle. Besin eksikliğinde dengeli bir gübre ve düzenli sulama çoğu zaman yeter. Mantar belirtisinde hasta yaprakları kopar ve uzaklaştır, bitkiyi üstten değil dipten sula, yaprakları ıslatma ve bitkiler arasında hava dolaşımı bırak. Zararlıda yaprağın altını suyla yıka ve birkaç gün izle.

İlaç adı ve doz vermiyoruz. Bitki koruma ürünleri ürüne, bölgeye ve belirtiye göre değişir ve yanlış kullanım hem bitkiye hem sana zarar verir. Bir ilaç gerekiyorsa ziraat mühendisi ya da zirai ilaç bayisi, belirtiyi gördükten sonra doğru ürünü söyler.

Uzmana ne zaman gitmeli?

Dört durumda beklemeden bir ziraat mühendisine ya da il tarım müdürlüğüne danış. Sararma birkaç gün içinde bitkinin tamamına yayılıyorsa. Gövde ya da bitkinin bir yanı solmuşsa ve sulama düzeltince toparlanmıyorsa. Lekeler meyveye geçmişse. Aynı belirti yan yana birden çok bitkide aynı anda çıktıysa. Bu durumlar bulaşıcı bir hastalık ya da kök sorunu olabilir ve zaman önemlidir.

Balkondaki bir iki saksı için ön teşhis ve evde bakım çoğu zaman yeter. Bahçe ya da sera ölçeğinde ise yanlış teşhisin bedeli büyüktür. Emin olmadığın her durumda fotoğrafı ve raporu yanına al, uzmana götür. Rapor uzmanla konuşmayı kolaylaştırır, uzmanın yerini almaz.

Sıradaki adım

Bugün hasta bir yaprağı gölgede, üstten ve alttan çek. Raporu al, sırayla ilk çareyi dene ve bir hafta izle. Balkonda yeni fide yetiştirmeye başlıyorsan ilk hastalık belirtilerini nasıl erken yakalayacağını balkonda tohumdan fide yazısında anlattık. Yaprak dökümünün ne zaman normal olduğunu saksı bitkisi yaprak döküyor yazısında bulursun.