Matematik sorusunu çözdürmek: cevabı değil adımı öğrenmek

Matematik sorusunu bir araca çözdürmenin tek doğru kullanımı vardır: adımı öğrenmek. Cevabı kopyalayan öğrenci ödevi bitirir, sınavı bitiremez. Araç soruyu yazınca sonucu, adım adım çözümü, sağlamayı, sık yapılan hatayı ve benzer bir soruyu verir. Bunların en değerlisi sonuç değil, benzer sorudur. Çözümü oku, benzerini kendin çöz, tutmadıysa adımlara dön.

Soru nasıl yazılır?

Araç fotoğraf değil metin alır. Soruyu olduğu gibi yaz, sonra verilenleri ve istenen şeyi ayrı satırlarda belirt. Birimleri yaz: santimetre, lira, saat. Birimsiz sayı yanlış yorumlanır. Şekil varsa tarif et: hangi açı kaç derece, hangi kenar kaç birim, hangi noktalar aynı doğru üstünde. Şekli tarif etmek, soruyu anlamanın kendisidir; çoğu zaman tarif bitince çözüm de başlamış olur.

Çözüm nasıl okunur?

Çözümü sonuçtan değil ilk adımdan okumaya başla. Her adımda "bunu neden yaptı" diye sor ve cevabı kendi cümlenle söyle. Bir adımda neden yapıldığını anlamıyorsan orada dur, sonraki adıma geçme. Çözümün sonundaki sağlama bölümü, sonucun soruya geri konduğunda tutup tutmadığını gösterir; bu alışkanlık sınavda işlem hatasını yakalatır.

Araç burada: matematik çözücü. Çözümün nasıl gelmesini istediğini seçebilirsin: kısa, adım adım ya da sınavda nasıl çözülür. Sınav yaklaşırken üçüncüsü en işe yarayanıdır, çünkü zaman kazandıran kısa yolu da gösterir.

Cevabı kapatarak nasıl çalışılır?

Çözümü bir kez okuduktan sonra kapat ve aynı soruyu boş kâğıda kendin çöz. Takıldığın yerde çözümü açıp yalnız o adıma bak, sonra yine kapat. Bu yöntem yavaştır ve tam da bu yüzden işe yarar. Okumak tanıdık gelme hissi verir, yazmak öğrenme verir. Sınavda kâğıt boş, araç kapalı olacak.

Sonra benzer soruya geç. Araç her çözümün sonunda aynı konudan bir benzer soru verir. Onu çözümü hiç açmadan çöz. Tutarsa konu senindir. Tutmazsa ilk sorunun adımlarına dön ve nerede saptığını bul.

Aynı yerde takılıyorsan?

Farklı sorularda hep aynı türde adımda takılıyorsan sorun o sorularda değil, altındaki konudadır. Örneğin denklemleri kuruyor ama çözemiyorsan eksik olan problem değil, denklem çözme tekniğidir. O zaman soruyu değil konuyu çalış: temel bir soruyla başla, zorluğu kademe kademe artır. Programda o konuya fazladan blok aç; nasıl yapılacağı haftalık ders çalışma programı yazısında.

Araç ne zaman yanıltır?

Araç iki durumda yanıltabilir. Soru eksik ya da yanlış yazıldıysa çözüm de yanlış olur; birim ve şekil tarifi bu yüzden önemlidir. Bir de araç her zaman en kısa yolu seçmez, öğretmeninin gösterdiği yöntem farklı olabilir. İki yöntem de doğruysa sorun yoktur, ama sınavda öğretmeninin yöntemini kullan. Emin değilsen çözümü öğretmenine göster ve sor. Öğretmen, aracın neden farklı çözdüğünü bir cümlede açıklar.

Sıradaki adım

Bugün takıldığın bir soruyu verilen, istenen, birim ve şekil tarifiyle yaz. Çözümü ilk adımdan oku, kapat, kendin çöz, benzer soruyu dene. Ders anlatım videoları için aynı "önce sor, sonra izle" yöntemi YouTube dersini özetle çalışmak yazısında.