Siyah beyaz fotoğrafı renklendirmek: taramadan baskıya

Siyah beyaz bir fotoğrafı renklendirmek dört adımdır: doğru tara, lekeleri temizle, renklendir, baskıya hazırla. Renklendirmenin kendisi işin en kısa kısmıdır. Sonucu belirleyen, ondan önceki iki adımdır. Bir de şunu baştan bilmek gerekir: çıkan renk bir tahmindir, fotoğrafın çekildiği günün kaydı değil.

Başlamadan önce ne gerekir?

Renklendirmeye başlamak için elinde fotoğrafın temiz bir dijital kopyası olmalı. En iyisi tarayıcıyla, en az 600 dpi'de ve renkli modda alınmış bir taramadır. Tarayıcı yoksa telefonla, pencere ışığında ve tam tepeden çekilmiş bir kare de iş görür. Dosya ne kadar temiz ve büyükse renk o kadar doğru oturur.

Tarama ayarlarının ayrıntısını eski fotoğraf kaç dpi taranır yazısında anlattık. Buradaki tek kural şu: siyah beyaz fotoğrafı da renkli modda tara. Sararmış kâğıdın tonu, lekeyi görüntüden ayırmaya yarar.

Bir de bilgi topla. Fotoğraftaki evin kapısı ne renkti? Arabanın, elbisenin, tabelanın rengini hatırlayan biri var mı? Bu bilgi sonuçtaki en büyük farkı yaratır, çünkü gri tonlardan rengi kesin olarak çıkarmak mümkün değildir.

Hangi fotoğraflar renklendirmeye uygundur?

Renklendirmeye en uygun fotoğraflar, net, kontrastı yerinde ve tanınır nesneler içeren karelerdir: manzara, sokak, ev önü, sofra, araç. Bu karelerde gökyüzü, ağaç, taş ve ahşap gibi rengi belli yüzeyler çoktur ve sonuç ilk bakışta inandırıcı olur. Çok karanlık, çok soluk ya da ağır hasarlı kareler önce onarım ister.

Albümün tamamını renklendirmeye kalkma. Önce anlamı büyük üç beş kareyi seç: bir düğün, bir ev, bir dükkân önü. Her kareye zaman ayırmak, elli kareyi aceleyle geçirmekten iyi sonuç verir. Renklendirme bir fotoğrafı güzelleştirmez, yakınlaştırır. Bu yüzden en çok, hikâyesini bildiğin karelerde işe yarar.

Renkten önce neden temizlik gelir?

Leke, çizik ve kırık izleri renklendirmeden önce giderilmelidir, çünkü renklendirme gördüğü her şeyi görüntünün parçası sayar. Koyu bir su lekesi gölge gibi boyanır, beyaz bir çizik ışık gibi. Önce temizlenmiş bir karede renk, nesnelerin gerçek sınırlarına oturur ve sonradan düzeltilecek yer azalır.

Küçük ya da yumuşak bir taraman varsa temizlikten sonra netleştirme aracından geçir. Yüzler ve ince çizgiler belirginleşince renk de daha doğru yerleşir. Sıra her zaman aynıdır: temizle, netleştir, renklendir.

Fotoğraf nasıl renklendirilir?

Temiz taramayı renklendirme aracına yüklersin, kademeyi seçersin ve başlatırsın. İki kademe var. Çırak kareyi bozmadan hızlıca renklendirir. Usta yüzleri ve dönemi gözeterek renk seçer ve yazdığın ipucunu okur. Asıl dosya hiçbir adımda değişmez, her sonuç ayrı bir kopyadır.

Araç burada: fotoğraf renklendirme. Dosya JPG, PNG ya da WEBP olabilir ve en fazla 10 MB olmalıdır. Adımlar şöyle:

1. Yükle. Temizlenmiş taramanın kopyasını seç. Taranmış baskı da olur, telefonla çekilmiş albüm karesi de.
2. Kademeyi seç. Hızlı bir deneme için Çırak, önem verdiğin kare için Usta.
3. İpucunu yaz. Usta kademesinde dönemi, mevsimi, ışığı anlat: "1960'lar, İstanbul, yaz öğleden sonrası" gibi. Çırak yazıya bakmaz.
4. Baskı düşünüyorsan baskı kalitesi seçeneğini aç. Duvara asılacak boyutta çıktı verir.
5. Karşılaştır. Sonucu önce sonra sürgüsüyle incele. Önce tanıdığın nesnelere bak.

İpucu bir emir değil, bir yöndür. Dönemi söylemek renk paletini değiştirir: altmışların pastel ve soluk tonları ile seksenlerin canlı ve keskin renkleri aynı kareyi bambaşka gösterir. Bildiğin belirgin bir renk varsa onu da yaz, ama her nesneyi tek tek tarif etmeye çalışma.

Gökyüzü, deniz, ağaç, taş, ahşap gibi rengi belli olan yüzeyler genellikle ilk denemede yerine oturur. Rengi bilinemeyecek şeyler ise tahmindir: bir elbise, bir araba, bir kapı, bir tabela. Bunlarda en doğru kaynak hâlâ aile büyükleridir.

Renkler gerçekten doğru mu?

Renklendirilmiş bir fotoğraftaki renkler gerçeğin kaydı değil, güçlü bir tahmindir. Siyah beyaz film rengi saklamaz, yalnız parlaklığı saklar. Aynı gri tonu hem kırmızı hem yeşil bir kumaş verebilir. Araç gökyüzünü, teni, toprağı tanıdığı için doğru boyar. Tanıyamayacağı renkleri ise en olası seçenekle doldurur.

Bu yüzden renkli kareyi aile büyüklerine göster. "O yıl yazdı, ev sarıya boyalıydı" diyen biri çıkarsa ipucunu düzeltip yeniden üret. Böylece fotoğraf her turda biraz daha doğru olur. Renklendirilmiş kareyi bir belge gibi değil, bir yorum gibi sakla. Dosya adına "renklendirilmiş" yazmak, yıllar sonra kimsenin yanılmamasını sağlar.

Renk neden tutmaz?

Renklendirme en çok dört durumda zorlanır: çok küçük yüzler, ağır lekeler, düşük kontrast ve rengi bilinmeyen üniformalar ya da kumaşlar. Hepsinin ortak sebebi aynıdır: araç neye baktığını anlayamazsa rengi de yerleştiremez. Çoğu, renklendirmeden önce yapılacak küçük bir hazırlıkla düzelir.

• Yüzler küçükse ten rengi lekeli ya da soluk çıkar. Önce netleştirip büyüt, sonra renklendir.
• Leke ve kırık varsa renk onların üstüne oturur. Temizliği atlama.
• Fotoğraf çok soluksa her şey aynı gri olur ve renkler birbirine karışır. Kopya üstünde kontrastı hafifçe artır.
• Kalabalık sahnelerde uzaktaki kişilerin giysileri birbirinin rengini alabilir. Bu tür karelerde ipucunu kısa tut, yalnız dönemi ve ışığı yaz.
• Üniforma ve resmi giysilerde tahmine güvenme. Rengi bilen birine sor ve ipucuna açıkça yaz.

İkinci denemede sonuç değişmiyorsa aynı dosyayı tekrar tekrar üretmek yerine girdiyi iyileştir: taramayı büyüt, ipucunu düzelt, lekeyi temizle. Sonucun neden her seferinde biraz farklı çıktığını aynı istemden neden farklı görsel çıkıyor yazısında anlattık.

Renklendirilmiş fotoğraf nasıl basılır?

Baskı için baskı kalitesi seçeneğini aç ve dosyanın, basacağın boyutta 300 dpi verdiğinden emin ol. 13×18 cm baskı için kabaca 1.500×2.100 piksel gerekir. Dosya bunun altındaysa önce netleştirme aracıyla büyüt, sonra baskıya ver. Küçük dosyadan büyük baskı istemek, renklerin değil ayrıntının bozulmasına yol açar.

Piksel ve santim hesabını küçük fotoğrafı büyük basmak yazısında tabloyla verdik.

Fotoğrafçıya vermeden önce iki şey yap. Önce küçük bir deneme baskısı al: ekranda canlı duran renkler kâğıtta daha koyu çıkabilir. Sonra mat ve parlak kâğıt arasında seçim yap. Eski fotoğraf havası için mat kâğıt daha doğru durur, parlak kâğıt renkleri öne çıkarır. Asıl siyah beyaz baskıyı atma. Renkli kopya onun yerine değil, yanına konur.

Sıradaki adım

Elinde taranmış bir kare varsa şimdi dene. Dosyayı yükle, dönemi bir cümleyle yaz, sonucu aslının yanına koy. Bütün albümü kurtarmak istiyorsan sırayı ve arşivlemeyi eski aile fotoğraflarını kurtarma rehberi yazısında topladık.